Παρά τον Θάνατο και την Καταστροφή που Προκάλεσαν δεν Μπόρεσαν

Βαφτίζουν τώρα αυτή την αποτυχία ως διάθεση για ειρήνη

Αφότου απείλησε με αφανισμό μια χώρα με τεράστιο αποτύπωμα στην ιστορία, και αφού μαζί με το Ισραήλ χτύπησαν όπου μπορούσαν και όσο μπορούσαν, ο Τραμπ αναγκάστηκε να στραφεί στην οδό των διαπραγματεύσεων. Η αντίσταση του Ιράν που του ανέτρεψε όλα τα σχέδια, αλλά και οι μαζικές κινητοποιήσεις σε όλο τον κόσμο, ακόμα και στις ίδιες τις ΗΠΑ, δεν του άφηναν πολλά περιθώρια.

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που επικαλέστηκαν οι ιμπεριαλιστές για να δικαιολογήσουν την επιδρομή τους ήταν η βαρβαρότητα του καθεστώτος.

Η βαρβαρότητα όμως της επιδρομής, πιθανόν η πιο καταστροφική στην ιστορία, δείχνει ότι οι ιμπεριαλιστές δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν. Αντίθετα, η δήλωση του Τραμπ και το ίδιο το γεγονός ότι δίνει στον εαυτό του το δικαίωμα να κάνει τέτοιες δηλώσεις, δηλ. ότι θα στείλει το Ιράν στη λίθινη εποχή, μαζί με τις τεράστιες καταστροφές που προκάλεσαν, μαζί με την ισοπέδωση της Γάζας, τους περισσότερους από 70 χιλιάδες νεκρούς και τόσα άλλα, κατατάσσουν αυτόν τον πρόεδρο και τη διακυβέρνησή του, μαζί με τους Ισραηλινούς συμμάχους, σε επίπεδα πρωτόγνωρης βαρβαρότητας, με την οποία μπορεί να συγκριθεί μόνο αυτή της εποχής του γερμανικού φασισμού.

Αναγκάσθηκε τελικά σε συνθηκολόγηση σε έναν πόλεμο που εξελίχθηκε έξω από κάθε σχεδιασμό των γερακιών του πλανήτη. Η συμμαχία των γερακιών του πλανήτη δεν πέτυχε ούτε έναν από τους δηλωμένους στόχους της.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν ο κύριος στόχος, το 99% σύμφωνα με τον Τραμπ. Αυτό όμως δεν είναι παρά μια φθηνή δικαιολογία. Αυτό είχε επιτευχθεί με συμφωνία από την πρώτη θητεία του Τραμπ, από την οποία ο ίδιος αποχώρησε. Ο κύριος λόγος είναι, μαζί με τα πετρέλαια, ο έλεγχος των εμπορικών δρόμων προς και από την Κίνα.

Τίποτε δεν είναι ξεκάθαρο ακόμα, αλλά μπορεί τελικά οι Ιρανοί να δεχτούν περιορισμούς στα πυρηνικά τους προγράμματα, εξασφαλίζοντας όμως πολύτιμα οικονομικά οφέλη, όπως πολεμικές αποζημιώσεις και άρση όλων των οικονομικών κυρώσεων που ισχύουν για τη χώρα εδώ και δεκαετίες.

Τα δύο πιο πάνω όμως αποτελούν τεράστιο κέρδος για το Ιράν, κάτι που ούτε τολμούσαν να σκεφτούν ότι μπορούν να διεκδικήσουν πριν την επιδρομή στη χώρα.

Ταυτόχρονα, τα στενά του Ορμούζ που ήταν ελεύθερα και δεν αποτελούσαν ζήτημα, μπαίνουν κάτω από τον έλεγχο των Ιρανών, οι οποίοι, προς το παρόν τουλάχιστον, ξεκαθαρίζουν με όλους τους τρόπους ότι αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο.

Δεν είναι υπερβολή να μιλούμε για «τη μεγαλύτερη στρατηγική ήττα των ΗΠΑ από την εποχή που αναδύθηκαν ως υπερδύναμη». Είναι ως αποτέλεσμα αυτής της ήττας που υποχρεώθηκαν, στην κυριολεξία υποχρεώθηκαν, να αναζητήσουν συμφωνία για τερματισμό των επιδρομών τους στη χώρα, που ισχύει από τις 10 Απριλίου. Το ότι ο Τραμπ παρουσιάζεται τώρα ως ο μεγάλος ειρηνοποιός, δηλώνοντας ότι σταμάτησε έναν ακόμα πόλεμο, είναι το μεγάλο ανέκδοτο της εποχής.

Η διακοπή της εξαγωγής πετρελαίου και η κατάρρευση του τουρισμού και των αερομεταφορών έχουν με κάθε έννοια γονατίσει τους δορυφόρους των Αμερικανών στην περιοχή.

Το κόστος των καταστροφών σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή είναι, όπως αναφέρουν πολλές πηγές, της τάξης των δισ. δολαρίων. Το πιο εξωφρενικό όμως κόστος γι’ αυτούς αφορά στις συνολικές επενδυτικές δεσμεύσεις. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές από τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2026, οι συνολικές επενδυτικές υποσχέσεις των χωρών του Κόλπου προς τις ΗΠΑ υπερέβαιναν τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια:

• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ): Δέσμευση για επενδύσεις ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε βάθος δεκαετίας.
• Κατάρ: Υπόσχεση για οικονομική και στρατιωτική εταιρική σχέση ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
• Σαουδική Αραβία: Δέσμευση για επενδύσεις ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.

Η αστάθεια τώρα μετά την επιδρομή, θέτει σε κίνδυνο τις δυνατότητες για επένδυση αυτών των τρισ. δολαρίων. Ταυτόχρονα, μόνο τον Μάρτιο του 2026, οι ΗΠΑ ενέκριναν πακέτα εξοπλισμών ύψους 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και την Ιορδανία. Αναλυτές εκτιμούν ότι το συνολικό αμερικανικό κόστος στην περιοχή, μετά την 11η Σεπτεμβρίου, έχει ήδη ξεπεράσει τα 5,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Οι σχέσεις τώρα της Τεχεράνης με το Πεκίνο ενισχύθηκαν και η κυριαρχία του πετροδολαρίου υποσκάπτεται ακόμα περισσότερο. Όσο αυτό συνεχίζεται, τόσο περισσότερο η αμερικανική οικονομία θα χάνει τη δυνατότητα να διατηρεί το γιγαντιαίο δημόσιο χρέος των 40 περίπου τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Όσο για το Ισραήλ, η όλη περιπέτεια του ενάμιση μήνα δεν μπορεί παρά να εκτιμηθεί ως ολοκληρωτική αποτυχία για εφαρμογή των σχεδίων του. Οι βομβαρδισμοί συσπείρωσαν τον ιρανικό πληθυσμό αντί να οδηγήσουν σε εμφύλιο πόλεμο όπως στόχευε το Ισραήλ, και ο στόχος ενεργοποίησης των Κούρδων απέτυχε.

Έσπειραν ξανά τον θάνατο στον Λίβανο με στόχο να εξουδετερώσουν τη Χεζμπολάχ. Οι γενοκτόνοι ισοπέδωσαν ολόκληρες περιοχές στον Λίβανο, προκάλεσαν τη μαζική προσφυγοποίηση ενός εκατομμυρίου ανθρώπων μέσα στην ίδια τη χώρα, δηλ. το ένα πέμπτο του πληθυσμού της, σκότωσαν αθώους πολίτες ο αριθμός των οποίων εκτιμάται ότι φτάνει τις δύο χιλιάδες, τραυμάτισαν πολλές χιλιάδες, αλλά τη Χεζμπολάχ δεν την εξουδετέρωσαν. Ούτε καν κατάφεραν κάτι κοντά σε αυτό.

Η Χεζμπολάχ αντιστεκόταν αποφασιστικά, μέχρι τουλάχιστον την υπογραφή της συμφωνίας. Αυτή η αντίσταση, το γεγονός ότι οι Ισραηλινοί συνειδητοποιούν για ακόμα μια φορά ότι δεν μπορούν να την εξουδετερώσουν και οι νεκροί τους των οποίων τους αριθμούς κρατούν μυστικούς, το γεγονός ότι η προέλαση τους μέχρι τον ποταμό Λιτάνι και ακόμα πιο βαθιά έμεινε για ακόμα μια φορά άπιαστο όνειρο, όπως και η διεθνής κατακραυγή, είναι οι λόγοι πίσω από την υπογραφή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός από μέρους τους. Το Ισραήλ υποχρεώθηκε σε ειρήνη, όπως και ο Τραμπ.

Δεν μπορεί κάποιος να κατηγορήσει τη Χεζμπολάχ ως τρομοκρατική οργάνωση, εκτός αν ήδη κατατάξει το Ισραήλ στην κατηγορία των τρομοκρατικών κρατών, με τεράστια διαφορά από το δεύτερο. Αυτό που μπορεί κάποιος να προσάψει στη Χεζμπολάχ, είναι ότι αποτελεί μια οργάνωση που το κοινωνικό της όραμα δεν ξεφεύγει από αυτό της ιρανικής ηγεσίας. Έχει όμως την υποστήριξη τουλάχιστον των σιιτών του Λιβάνου που αποτελούν το 28 με 29% του πληθυσμού. Σήμερα, μετά τη βαρβαρότητα των αμερικανο-ισραηλινών επιδρομών, δεν πρέπει να υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι αυτά τα ποσοστά έχουν αυξηθεί κατά πολύ.

Αυτή η οργάνωση δημιουργήθηκε από τα παιδιά των χιλιάδων πατεράδων και μανάδων που οι Φαλαγγίτες του Λιβάνου, με τη στήριξη των Ισραηλινών, έθαψαν κάτω από τις ερπύστριες των τανκς μέσα σε μια νύχτα το 1982 στους προσφυγικούς καταυλισμούς Σάμπρα και Σατίλα. Είναι ένας φοβερός στρατός που ζει και αναπνέει για να αντιμετωπίζει τους Ισραηλινούς στρατιώτες, για να πάρει εκδίκηση για τα αγέννητα παιδιά που ξεκοιλιάστηκαν από τις ζωντανές ή και νεκρές μητέρες τους από τους Ισραηλινούς επιδρομείς στους εν λόγω καταυλισμούς το 1982. Δεν τους απασχολεί ο θάνατος, φτάνει να πάρουν έστω και έναν Ισραηλινό στρατιώτη μαζί τους σε αυτόν.

Στην άλλη πλευρά, αυτή του Ισραήλ, η μεγάλη πλειοψηφία του στρατού σε καιρό πολέμου αποτελείται από έφεδρους που αφήνουν τις δουλειές τους, τα καταστήματά τους, τη γλυκιά αγκαλιά της γυναίκας τους, τα παιδιά και τους γονείς τους για να πάνε να πολεμήσουν αυτούς που εδώ και δεκαετίες είναι σκυλιά ανίκητα.

Αυτά είναι δεδομένα τα οποία λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη οι ιμπεριαλιστές και το «προκεχωρημένο» φυλάκιό τους στην περιοχή. Αναγνωρίζοντας μετά από δεκαετίες εμπειρίας ότι η Χεζμπολάχ δεν νικιέται, φαίνεται πως τώρα χτίζουν μέτωπο με την κυβέρνηση των Χριστιανών στον Λίβανο, ετοιμάζοντας εμφύλιο πόλεμο.

«Σύμφωνα με τα διεθνή δίκτυα, το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν ότι η Χεζμπολάχ θα πρέπει να αφοπλιστεί πλήρως».

«Οι δύο πλευρές, στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στην Ουάσιγκτον, συμφώνησαν επίσης ότι το Ιράν δεν θα πρέπει πλέον να καθορίζει το μέλλον του Λιβάνου.»

Αυτό μετέδωσε το αμερικανικό δίκτυο NBC News, επικαλούμενο αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ δήλωσε ότι το Ισραήλ και ο Λίβανος είναι ενωμένοι στην προσπάθεια «απελευθέρωσης» του Λιβάνου από τη Χεζμπολάχ» - όταν το θράσος δεν έχει όρια!!!

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, η λιβανέζικη κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι δεν επιθυμεί πλέον να βρίσκεται «υπό κατοχή» της Χεζμπολάχ, ενώ, όπως ανέφερε ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Yechiel Leiter, υπήρξαν και συζητήσεις για ένα μακροπρόθεσμο όραμα με σαφώς οριοθετημένα σύνορα. Τα σχέδια για εμφύλιο αντικαθιστούν τις στρατιωτικές επιδρομές.

Η κρίση στην οποία μπήκε ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός δεν μπορεί να θεωρείται μια απλή δοκιμασία που δεν θέτει το ερώτημα αν μπορούμε να μιλούμε για το τέλος της ηγεμονίας του.

Σε άρθρο του ο Gideon Rachman, με τίτλο "Is this America’s Suez moment?" (Είναι αυτή η στιγμή του Σουέζ για την Αμερική;), το οποίο δημοσιεύτηκε στους Financial Times τον Απρίλιο του 2026, αναφέρει:

Ιστορικές αναλογίες και φόβοι παρακμής.

Ίσως η Αμερική του Τράμπ να μοιάζει με τη Βρετανία στην κρίση του Σουέζ το 1956, ανακαλύπτοντας την αδυναμία της, συνειδητοποιώντας ότι ο ήλιος έχει δύσει για την αυτοκρατορία της.

… είναι πράγματι τόσο πρωτόγνωρη εμπειρία για τις Ηνωμένες Πολιτείες να προσπαθούν και να αποτυγχάνουν να επιβάλουν τη βούλησή τους στη Μέση Ανατολή ή στον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο;

Σίγουρα όχι: αυτή είναι η γνώριμη ιστορία του 21ου αιώνα, ένα μακρύ χρονικό αποτυχιών που ξεκινά από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων του Καμπ Ντέιβιντ μεταξύ του Εχούντ Μπαράκ και του Γιασέρ Αραφάτ το 2000.

Η καταστροφή της εισβολής του Τζορτζ Μπους στο Ιράκ και η άνοδος του Ισλαμικού Κράτους, η απερίσκεπτη απόφαση του Μπαράκ Ομπάμα να ανατρέψει τον δικτάτορα της Λιβύης κατά την Αραβική Άνοιξη, καθώς και η διαρκής αποτυχία της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν — είτε επιθετική είτε συμφιλιωτική — να περιορίσει ή να ανατρέψει το καθεστώς των κληρικών.

… σε αυτά προστίθενται και οι δύο δεκαετίες πολέμου στο Αφγανιστάν.

Είναι αυτή η αποτυχία «τελική»;

… η καταστροφή του πολέμου στο Ιράκ ήταν διαχειρίσιμη επειδή οι ΗΠΑ δεν αντιμετώπιζαν μεγάλους ανταγωνιστές, ενώ μια σημερινή αποτυχία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την Κίνα και τη Ρωσία.

… η κρίση δεν έχει τελειώσει ακόμη, και ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο ασκεί εξουσία ο Τράμπ μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση.

Κανένας διάδοχος δεν εμποδίζει τον Τράμπ να κλιμακώσει. Ο βασικός περιορισμός της αμερικανικής πολεμικής ισχύος είναι η ίδια η αμερικανική κοινή γνώμη, η οποία εύλογα δεν επιθυμεί απώλειες ή εκτόξευση των τιμών της ενέργειας για αμφίβολα οφέλη.

Ένας αποτυχημένος πόλεμος δίνει ευκαιρίες στην Κίνα, αφήνει το Ιράν με οικονομικά όπλα και πιθανή πορεία προς τα πυρηνικά

Η συμφωνία Τράμπ για εκεχειρία, αποτελεί την πιο σαφή ένδειξη ότι αναγνωρίζει ότι είναι ηττημένος και ότι αυτή η ήττα θε έχει μεγάλες επιπτώσεις στην προεδρία του, στην αμερικάνικη αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι πιθανή μια συμφωνία που θα αντέξει για κάποιο διάστημα. Όμως δεν μπορεί κάποιος να ελπίζει για συμφωνία  που θα βάλει τέλος στους πολέμους στην περιοχή. Οι ανταγωνισμοί σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που δεν μπορεί να τιθασευτεί παρά τις προσπάθειες δύο σχεδόν δεκαετιών, αποτελούν το πιο σίγουρο κριτήριο ότι κάθε συμφωνία ειρήνης μέσα στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, μέσα στον παγκόσμιο καπιταλισμό, είναι καταδικασμένη να είναι προσωρινή και να ακολουθείται από ακόμα πιο βίαιες συγκρούσεις που θα φέρνουν ολοένα και πιο κοντά μια παγκόσμια σύγκρουση, τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η διατύπωση της Ρόζας Λούξεμπουρκ, «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», γίνεται ξανά επίκαιρη όσο ποτέ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σωτήρης Βλάχος

19 Απριλίου 2026