Το Καφενείο της Πέμπτης στον Πολίτη                                                                    2 Ιουλίου 2026

Ο μύθος του Χαμογελαστού Σίσυφου

Γράφει ο Χάρης Σιεκκερής

Ο Σίσυφος, ενόσω ήταν «ζωντανός», ήταν (ακόμα) ένας πανούργος και κακός μονάρχης, για λόγους που δεν είναι του παρόντος. Ο λόγος που έμεινε στην Ελληνική Μυθολογία είναι για την τιμωρία του: κυλούσε έναν βράχο από τους πρόποδες μέχρι την κορυφή ενός ψηλού λόφου και μετά έβλεπε τον βράχο να πέφτει ξανά στους πρόποδες και έπρεπε να ξαναρχίσει από την αρχή, στην αιωνιότητα. Αυτή ήταν η τιμωρία που του όρισαν οι Ανώτατοι Δικαστές της εποχής του.

Ο Χαμογελαστός Σίσυφος αναφέρεται στην επανεξέταση του μύθου από τον Γάλλο συγγραφέα και φιλόσοφο Albert Camus. Ο Camus είδε στον Σίσυφο την επιτομή του ανθρώπου που μάχεται ενάντια στο Παράλογο της ύπαρξης. Βλέποντας την αδυναμία εξόδου από τη σύγκρουση με το Παράλογο, ο Camus βλέπει τη σημασία της ζωής στην ίδια την πάλη και μας ζητά να φανταστούμε τον Σίσυφο να χαμογελά κατά την τιμωρία του.

Χτίζοντας πάνω στον αρχικό Σίσυφο και σε αυτόν του Camus, θα ήθελα να παραθέσω ένα λίγο διαφορετικό Σίσυφο. Θα ήθελα να μιλήσω για τον Αριστερό Ψηφοφόρο Σίσυφο. O Αριστερός Σίσυφος εκφράζεται για πρώτη φορά στα 18 του και ψηφίζει για έναν καλύτερο κόσμο απαλλαγμένο από όση αδικία, ανισότητα και κακία βλέπει γύρω του. Ο μοντέρνος, πολιτικοποιημένος αυτός Σίσυφος, βλέπει πως στις πρώτες του εκλογές, σ’αυτό τον τόσο μικρό λοφίσκο που καταλαμβάνει με την ψήφο του, το πετραδάκι της κακίας του κόσμου όσο και ο ίδιος κατρακυλούν πάλι στους πρόποδες. Μέχρι τις επόμενες εκλογές, το πετραδάκι το ενοχλητικό αυτό της ζωής έχει μεγαλώσει: περισσότερη αδικία, περισσότεροι πόλεμοι για τα συμφέροντα των λίγων, περισσότερη ανισότητα. Ο Σίσυφος δεν τα βάζει κάτω και ανταμείβεται, βλέπει το όνειρο της Επανάστασης, την κορυφή του λόφου να πλησιάζει. Όμως ξανά η απογοήτευση, ξανά ο βράχος γιγαντώνεται με περισσότερες αιματοχυσίες, μεγαλύτερη αδικία. Ο Σίσυφος όμως εκεί, με την ελπίδα του να του δίνει κουράγιο και το χαμόγελο, με το όραμα της παγκόσμιας ειρήνης και της αταξικής κοινωνίας. Βλέπει όσα βλέπει γύρω του, την ανθρώπινη «φύση» να μεγαλώνει το βάρος της πέτρας του, αλλά ταυτόχρονα να του δίνει την ελπίδα πως μπορεί μια και καλή να παρατήσει την πέτρα στην κορφή του λόφου και ν’ απελευθερωθεί.

Υποστηρίζω πως ο Σίσυφος αυτός οφείλει να μην το βάζει κάτω: οφείλει να ονειρεύεται έναν καλύτερο κόσμο και να μην κωφεύει ποτέ στις αδικίες και την κακία του κόσμου, όσο κι αν αυτές, ο βράχος του, γιγαντώνονται και κατρακυλούν.

Σ’ αυτό ακριβώς συμφωνώ με τον αρχικό προβληματισμό (περίπου) του Camus: το μόνο πραγματικό φιλοσοφικό πρόβλημα είναι αυτό της αυτοκτονίας. Πολύ εύκολα ο Σίσυφος θα μπορούσε μια στιγμή ν’ αφήσει τον βράχο του, την αδικία, τη «φύση», να τον λιώσει. Όμως αυτό ούτε καν του περνά από το μυαλό.

Ίσως να είναι απλή η επιλογή για την πολιτική στάση και την ανθρώπινη φύση: η ελπίδα του Camus σε αντίθεση με την κατήφεια του Καρυωτάκη:

Από χαρτί πλασμένα κι από δισταγμό

ανδρείκελα, στης Μοίρας τα δυο τυφλά χέρια,

χορεύουμε, δεχόμαστε τον εμπαιγμό,

άτονα κοιτώντας, παθητικά, τ’ αστέρια.

(Καρυωτάκης, Ανδρείκελα)

Ιδού η Ρόδος.

Το Καφενείο της Πέμπτης είναι μια ανοικτή συνάθροιση συζήτησης που γίνεται κάθε Πέμπτη στις 7:30μμ στα Γραφεία της Σοσιαλιστικής Έκφρασης, Ρήγα Φεραίου 25^Α, 1087 Λευκωσία.  Τη στήλη γράφουν θαμώνες του Καφενείου.

to.kafeneio.tns.pemptns@socialistikiekfrasi.com