Το Καφενείο της Πέμπτης στον Πολίτη                                                                    16 Ιουλίου 2026

Δεν γεννήθηκα αριστερή, έγινα μέσα από τις εμπειρίες του μαύρου Ιούλη 1974

Γράφει η Ευγενία Μωυσέως

Στα 14 μου χρόνια ξεκινήσαμε για τις καλοκαιρινές μας διακοπές στην Πάφο, όπως κάθε χρόνο. Φύγαμε γεμάτοι ανυπομονησία. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η Κύπρος βρισκόταν λίγες μόλις ώρες πριν από τη μεγαλύτερη προδοσία στην Ιστορία της.

Λίγο πριν από τη Λεμεσό το ραδιόφωνο άρχισε να μεταδίδει έκτακτες ειδήσεις για πραξικόπημα. Στο ταξί επικρατούσε απορία και ανησυχία. Οι μεγάλοι προσπαθούσαν να καταλάβουν τι συνέβαινε, ενώ εγώ άκουγα χωρίς να μπορώ να συνειδητοποιήσω το μέγεθος των γεγονότων.

Στην Επισκοπή άκουσα για πρώτη φορά τη φράση που έμελλε να μείνει χαραγμένη στη μνήμη μου. Ένας κύριος είπε: «Σκότωσαν τον Μακάριο». Τα λόγια του έπεσαν σαν κεραυνός. Θυμάμαι τα πρόσωπα γύρω μου να παγώνουν. Κανείς δεν ήξερε τι να πιστέψει και τι να περιμένει.

Φτάνοντας στην Πάφο, μάθαμε ότι είχαν κλείσει οι δρόμοι. Μείναμε εγκλωβισμένοι στο γραφείο ταξί, χωρίς να γνωρίζουμε πότε και πώς θα επιστρέφαμε. Γύρω μας ακούγονταν πυροβολισμοί. Ο ήχος τους έσπαζε τη σιωπή και γέμιζε την ατμόσφαιρα με φόβο. Κάποια στιγμή είδα έναν στρατιώτη να πέφτει από ένα φορτηγό. Τότε δεν κατάλαβα τι ακριβώς είχε συμβεί. Χρόνια αργότερα έμαθα ότι είχε σκοτωθεί ακαριαία. Η εικόνα εκείνη δεν έφυγε ποτέ από τη μνήμη μου.

Εκείνες τις ημέρες είδα το πραγματικό πρόσωπο του φανατισμού. Ανθρώπους να πανηγυρίζουν για την ανατροπή της δημοκρατίας και, λίγες ώρες αργότερα, να θρηνούν επειδή ο «Μούσκος»  ήταν ζωντανός.  Για πρώτη φορά κατάλαβα πόσο εύκολα το μίσος μπορεί να τυφλώσει ανθρώπους και να τους κάνει να ξεχάσουν κάθε ίχνος ανθρωπιάς.

Στην επιστροφή προς τη Λάρνακα είδα τανκς, οπλισμένους στρατιώτες πάνω σε στρατιωτικά καμιόνια και πρόσωπα σκυθρωπά. Οι δρόμοι, που μέχρι λίγες μέρες πριν έσφυζαν από ζωή, έμοιαζαν ξαφνικά ξένοι και απειλητικοί. Ο φόβος φώλιασε μέσα μου και με συνόδευε σε κάθε χιλιόμετρο της διαδρομής.

Φτάνοντας στη Λάρνακα, πέρασε δίπλα μας ένα μονοκάμπινο που μετέφερε τέσσερα φέρετρα. Ήταν οι τέσσερις δολοφονημένοι του Άη Γιάννη. Ο οδηγός του ταξί ξέσπασε σε κλάματα. Ανάμεσα στους νεκρούς βρισκόταν κι ένας δεκατετράχρονος, συμμαθητής μου στο Δημοτικό.

Μέσα σε τρεις ημέρες είχα δει περισσότερα απ’ όσα θα έπρεπε να δει ένα παιδί. Πραξικόπημα, μίσος, διχασμό και θάνατο. Δεν ήξερα από ιδεολογίες. Δεν γνώριζα τι σημαίνει αριστερός ή δεξιός. Δεν ήξερα καν πού ανήκε πολιτικά η οικογένειά μου.

Κατάλαβα όμως ποιοι είχαν στραφεί με τα όπλα εναντίον της δημοκρατίας. Κατάλαβα ποιοι επέλεξαν τη βία αντί για τη λαϊκή βούληση και ποιοι πλήρωσαν το τίμημα.

Μέσα σε εκείνο το ταξί  κατάλαβα πού έπρεπε να ανήκω.

Δεν γεννήθηκα αριστερή. Έγινα αριστερή. Όχι μέσα από βιβλία ή κομματικά συνθήματα, αλλά μέσα από τις εικόνες, τον φόβο και τις πληγές εκείνου του μαύρου Ιούλη που σημάδεψε για πάντα τη ζωή μου και την Ιστορία της Κύπρου μας.

Το Καφενείο της Πέμπτης είναι μια ανοικτή συνάθροιση συζήτησης που γίνεται κάθε Πέμπτη στις 7:30μμ στα Γραφεία της Σοσιαλιστικής Έκφρασης, Ρήγα Φεραίου 25^Α, 1087 Λευκωσία.  Τη στήλη γράφουν θαμώνες του Καφενείου.

to.kafeneio.tns.pemptns@socialistikiekfrasi.com