Το Καφενείο της Πέμπτης στον Πολίτη                                                            27 Αυγούστου 2026

Από το «πρόσεχε τι φοράς»  στη γυναικοκτονία

Γράφει η Ευγενία Μωυσέως

«Είσαι κορούδα εσύ.»

«Πρόσεχε τι φοράς για να μην προκαλείς.» 

«Όχι, δεν θα πας εκεί.»

«Ο μεγάλος σου αδερφός ξέρει καλύτερα.»

Με αυτές τις φράσεις μεγάλωσαν γενιές κοριτσιών. Φράσεις που ακούγονταν ως συμβουλές, προστασία, ως έκφραση αγάπης.

Όμως πίσω από αυτές κρυβόταν μια βαθιά κοινωνική αντίληψη, ότι η ελευθερία της γυναίκας πρέπει να ελέγχεται. Η συμπεριφορά της, το σώμα της, οι επιλογές της να είναι υπό διαρκή επιτήρηση.

Από μικρές μαθαίναμε να προσέχουμε, να μην προκαλούμε, να μη γυρίζουμε αργά, να μη φοράμε προκλητικά ρούχα, να αποφεύγουμε τους κινδύνους.

Την ίδια στιγμή, όμως, ακούσαμε καθόλου να λένε στα αγόρια «να σέβεσαι τις γυναίκες»;  Πόσες φορές τους διδάχθηκε ότι καμιά γυναίκα δεν τους ανήκει; Ότι το «όχι» είναι μια ολοκληρωμένη πρόταση; Ότι η αξιοπρέπεια, η αυτονομία και η ελευθερία μιας γυναίκας είναι  αδιαπραγμάτευτες;

Η κοινωνία για χρόνια εκπαίδευε τα πιθανά θύματα αντί τους πιθανούς θύτες. Αντί να αμφισβητήσει τις αντιλήψεις εξουσίας και κυριαρχίας που καλλιεργούνται στα αγόρια, έμαθε στα κορίτσια να περιορίζονται. Έτσι δημιουργήθηκε μια κουλτούρα όπου ο έλεγχος παρουσιάζεται ως ενδιαφέρον, η ζήλια ως αγάπη και η κατοχή ως δικαίωμα.

Κάθε φορά που λέμε σε ένα κορίτσι να προσέχει για να μην προκαλέσει, μεταφέρουμε σε εκείνο την ευθύνη για τις πράξεις κάποιου άλλου. Κάθε φορά που αποφεύγουμε να μιλήσουμε στα αγόρια για σεβασμό, ισότητα, συντηρούμε ένα φαύλο κύκλο ανισότητας.

Η ανισότητα των φύλων δέν είναι προσωπική υπόθεση. Είναι πολιτικό ζήτημα που αγγίζει την οικογένεια, την εκπαίδευση, τους θεσμούς. Και την ίδια την κοινωνία.

Η αντιμετώπιση της γυναικοκτονίας δεν αρχίζει στα δικαστήρια ούτε στα αστυνομικά τμήματα. Αρχίζει μέσα στα σχολεία  και στις καθημερινές μας κουβέντες. Αρχίζει τη στιγμή που θα πάψουμε να λέμε στις κόρες μας «πρόσεχε» και θα αρχίσουμε να λέμε στους γιους μας «σεβάσου».

Η ελευθερία μιας γυναίκας δεν είναι πρόκληση. Δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Όσο συνεχίζουμε να μεγαλώνουμε τα κορίτσια με φόβο αντί να μεγαλώνουμε τα αγόρια με σεβασμό, η κοινωνία θα συνεχίζει να θρηνεί γυναίκες που δολοφονήθηκαν, επειδή κάποιοι πιστεύουν πως είχαν δικαιώματα πάνω στη ζωή τους.

Η γυναικοκτονία δεν είναι μεμονωμένο έγκλημα ούτε μια «κακή στιγμή». Είναι η πιο ακραία έκφραση μιας κουλτούρας που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις γυναίκες λιγότερο ελεύθερες, λιγότερο αυτόνομες και συχνά λιγότερο ορατές.

Γι’ αυτό η μάχη ενάντια στη γυναικοκτονία είναι πολιτική. Αφορά τις πολιτικές ισότητας, εκπαίδευσης, δικαιοσύνης, αλλαγής νοοτροπιών. Μέχρι να πάψουμε να μεγαλώνουμε κορίτσια με φόβο και αρχίσουμε να μεγαλώνουμε αγόρια με σεβασμό, η κοινωνία θα συνεζίζει να πληρώνει το βαρύ τίμημα της σιωπής της.

Το Καφενείο της Πέμπτης είναι μια ανοικτή συνάθροιση συζήτησης που γίνεται κάθε Πέμπτη στις 7:30μμ στα Γραφεία της Σοσιαλιστικής Έκφρασης, Ρήγα Φεραίου 25^Α, 1087 Λευκωσία.  Τη στήλη γράφουν θαμώνες του Καφενείου.

to.kafeneio.tns.pemptns@socialistikiekfrasi.com