.png){kind=small}
Το Καφενείο της Πέμπτης στον Πολίτη 12 Φεβρουαρίου 2026
Δικαίωμα στη Στέγη: θεσμικό έλλειμμα με κοινωνικές συνέπειες
της Ευγενίας Μωυσέως
Το 2014 σηματοδότησε μια καμπή για τα κοινωνικά δικαιώματα στην Κύπρο. Με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου κρίθηκε ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι αντισυνταγματική, γεγονός που στην πράξη ακύρωσε ένα από τα θεμελιώδη οικουμενικά δικαιώματα: το δικαίωμα στη στέγη. Η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς νομική. Αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης μιας πολιτικής πορείας που οδήγησε στη συστηματική αποδυνάμωση της προστασίας των δανειοληπτών.
Το 2018, με την ψήφιση νέων νομοθεσιών από τα κόμματα ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, καταργήθηκε ένα ακόμη βασικό δικαίωμα: το δικαίωμα σε δίκαιη και αποτελεσματική δικαστική κρίση. Οι ρυθμίσεις αυτές στέρησαν από τους πολίτες τη δυνατότητα να αμφισβητoύν καταχρηστικές και παράνομες ρήτρες δανειακών συμβάσεων πριν από την εκποίηση της κατοικίας τους. Έτσι, η Κύπρος κατέληξε να αποτελεί τη μοναδική χώρα παγκοσμίως όπου η εκποίηση ακινήτου προηγείται της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ 2ου ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ
του Σωτήρη Βλάχου
Ανεκτίμητες παρακαταθήκες που παραμένουν στα αζήτητα της ιστορίας
Το 1ο Συνέδριο της Κουμμουνιστικής Διεθνούς το 1919 ήταν προσπάθεια σύνδεσης των επαναστατικών εξελίξεων που σάρωναν την Ευρώπη. Το 2ο Συνέδριο το 1920 ανέδειξε ότι είχαν ήδη συντελεστεί σημαντικές επιτυχίες προς αυτή την κατεύθυνση.
Στην ουσία όλες οι αριστερές πτέρυγες των παραδοσιακών κομμάτων που αναφέρονταν στον μαρξισμό, αλλά και τμήματα της παραδοσιακής ηγεσίας, εγκατέλειπαν τη 2η Διεθνή και προσχωρούσαν στην Κομμουνιστική Διεθνή.
Οι παραδοσιακοί ηγέτες που προσχωρούσαν στη νέα διεθνή, κατά κανόνα το έκαναν στην προσπάθεια τους να επιβιώσουν, να μην χάσουν την επιρροή τους στους εργάτες που μαζικά εγκατέλειπαν τις παραδοσιακές οργανώσεις. Ο αποκλεισμός τους ήταν σημαντικό καθήκον.
Στις 14 Ιουνίου του 1920 η Εκτελεστική Επιτροπή της Διεθνούς που είχε εκλεγεί στο 1ο Συνέδριο, δημοσίευσε πρόσκληση για το 2ο Συνέδριο που απευθυνόταν:
Σε όλα τα Κομμουνιστικά Κόμματα και ομάδες, σε όλα τα κόκκινα συνδικάτα, σε όλες τις κομματικές γυναικείες οργανώσεις, σε όλες τις Κομμουνιστικές Ενώσεις νεολαίας, σε όλες τις εργατικές οργανώσεις οι οποίες εκπροσωπούν το κομμουνισμό, σε όλους τους τίμιους εργάτες. (Τάκης Μαστρογιαννόπουλος, «Η Άνοδος και η Πτώση των Εργατικών Διεθνών», Γ κύκλος, η 3η Κουμμουνιστική Διεθνής, Α Τόμος).
Στο Συνέδριο τελικά συμμετείχαν 169 αντιπρόσωποι με θετική ψήφο, 49 με συμβουλευτική και εκπροσωπούνταν 67 κομματικές οργανώσεις από 37 χώρες. Τη Ρωσική αντιπροσωπεία αποτελούσαν 64 μέλη, μεταξύ των οποίων ήταν ο Λένιν, ο Ζηνόβιεφ, ο Τρότσκι, ο Μπουχάριν και άλλοι..
Σύστημα σε μη αναστρέψιμη κατάσταση - προτάσεις αναποτελεσματικά προβλέψιμες
του Αντώνη Τούμπα
Ο Καναδός Πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έδωσε στο Νταβός την 21/1/2026 μια αξιοσημείωτη ομιλία, μέσα από την οποία έκανε ουσιαστικά κάλεσμα για τη δημιουργία ενός νέου συνασπισμού χωρών, ο οποίος θα μπορούσε να σταθεί ισάξια απέναντι στους μεγάλους ανταγωνισμούς που όλο και εντείνονται στο παγκόσμιο στερέωμα, και του οποίου ο Καναδάς πρόθυμα θα μπορούσε να ηγηθεί.
Ο Καναδός πρωθυπουργός είχε την πίεση και το κίνητρο να αντιδράσει μετά από την επίθεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της κυριαρχίας της χώρας του, που απροκάλυπτα την ονόμασε μέχρι και δυνητικά πολιτεία των ΗΠΑ.
Η ανάλυση που κάνει ο Κάρνεϊ για την σημερινή πραγματικότητα είναι πραγματικά πολύ εύστοχη και έχει ιδιαίτερη σημασία μιας και έρχεται από τον εκπρόσωπο μιας χώρας που μέχρι χθες συμμετείχε και ενίοτε πρωταγωνιστούσε σε ότι συνέβαινε και που βοηθούσε να διαμορφωθεί σταδιακά το σκηνικό τρόμου που ο ίδιος αναγνωρίζει ότι υπάρχει σήμερα.
Ως σημαντικότερο σημείο της ομιλίας του Καναδού πρωθυπουργού ξεχωρίζει η δήλωση πως "Η παλιά τάξη δεν επιστρέφει. Δεν πρέπει να την θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική".
Η Νέα Παγκόσμια Τάξη
Ο κόσμος σήμερα βρίσκεται σε πιο ταραγμένη κατάσταση από οποιαδήποτε άλλη στιγμή τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες.
Η παγκόσμια δομή που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είχε χωρίσει τον κόσμο σε τρεις σαφώς καθορισμένους τομείς: τις βιομηχανικά ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες («η Δύση» και η Ιαπωνία), τα σταλινικά κράτη (η ΕΣΣΔ και οι δορυφόροι της στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς και η Κίνα) και τον πρώην αποικιακό κόσμο.
Η ίδια η περιγραφή των σχέσεων μεταξύ «Ανατολής» και «Δύσης» κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ως «ψυχρός πόλεμος» επιβεβαίωσε ότι κάθε πλευρά είχε τη δική της καθορισμένη «σφαίρα επιρροής», η οποία γινόταν αποδεκτή από την άλλη ως απαγορευμένη περιοχή – αρχικά με σιωπηρή συνεννόηση και αργότερα με ρητή υπογραφή επίσημων συμφωνιών και αμοιβαίων συνθηκών αποστρατιωτικοποίησης.
Από το 1991, αυτή η διαίρεση του κόσμου έχει καταρρεύσει λόγω μιας σειράς αλλαγών: της κατάρρευσης του σταλινισμού, των επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης, της σχετικής αποβιομηχανοποίησης των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης, της ραγδαίας ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας και της ανάπτυξης των χωρών «BRICS».
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ σε οριακά σημεία χωρίς επιλογές
Η παγκόσμια οικονομική κρίση είναι εδώ από τη δεκαετία του 1970 και συνεχώς διευρύνεται. Το 2008 που προσδιορίζεται ως το ξέσπασμα της, είναι απλά το σημείο στο οποίο δεν ήταν πια δυνατή η μετάθεση της στο μέλλον.
Τη δεκαετία του 2000, την τελευταία φάση που η κρίση απλά σπρώχτηκε στο μέλλον, η αμερικάνικη οικονομία «διασώθηκε» με δάνεια που παρείχαν οι τράπεζες χωρίς όρους και χωρίς περιορισμούς, σε δανειολήπτες που για μέχρι και τρία χρόνια δεν θα είχαν να πληρώσουν δόσεις, ή αυτές περιορίζονταν στα 400 δολάρια τον μήνα.
Την αξία των σπιτιών που κτίζονταν με αυτό τον τρόπο πλήρωναν αγοραστές των «μετοχών» που εκδίδαν οι τράπεζες που παρείχαν τα δάνεια στους Αμερικανούς. Αγοραστές από όλο τον κόσμο που, όπως όταν αγοράζεις μετοχές επιχειρήσεων, περίμεναν τα μερίδια τους από αυτούς τους τίτλους.
Όταν όμως μετά το 2004-5 οι δόσεις των δανείων αναπροσαρμόζονταν από το μηδέν ή τα 400 δολάρια, στα 4000 τον μήνα, οι εισπράκτορες έβρισκαν τα κλειδιά των σπιτιών στο γραμματοκιβώτιο και τα σπίτια χωρίς ενοίκους. Οι δανειολήπτες σταμάτησαν να πληρώνουν και οι τιμές των ακινήτων κατέρρευσαν, προκαλώντας την πτώχευση μεγάλων τραπεζών, όπως η Lehman Brothers τον Σεπτέμβριο του 2008. Η κρίση μεταφέρθηκε σε κάθε γωνιά του πλανήτη όπου χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή ιδιώτες είχαν αγοράσει τέτοιες «μετοχές».
Η Φυλακή των Κροκοδείλων: όταν το κράτος κατοχής μετατρέπεται σε φύλακα της αγριότητας
Το παρόν άρθρο απευθύνεται στον Έλληνα πρωθυπουργό , καθώς και στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, με την ελπίδα να επανεξετάσουν τη συμμαχία τους με τους Ισραηλινούς ναζί και να επιστρέψουν στη νομιμότητα και στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Δεν πρόκειται για μια ιστορία τρόμου που αφηγείται κανείς τα μακριά χειμωνιάτικα βράδια, αλλά για μια πρόταση που εξετάζεται σοβαρά στους διαδρόμους του ισραηλινού κράτους κατοχής: η δημιουργία φυλακής για Παλαιστίνιους κρατούμενους, περιτριγυρισμένης από τάφρους γεμάτες κροκόδειλους. Η πρόταση αυτή, που κατέθεσε ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ στις 21.12.2025 και είναι εμπνευσμένη από αμερικανικό πρότυπο στη Φλόριντα, δεν αποτελεί απλώς μια αλλόκοτη ιδέα ή ένα κακόγουστο αστείο, αλλά ένα αποκαλυπτικό σημάδι του ηθικού κατήφορου στον οποίο μπορεί να φτάσει ένα κράτος όταν αποδεσμεύεται από κάθε ανθρώπινο και νομικό φραγμό.
Ο ακραίος Μπεν Γκβιρ επιδίδεται με ευρηματικότητα στην επινόηση μεθόδων βασανισμού και εκδίκησης εις βάρος των κρατουμένων: από τον νόμο της θανατικής ποινής και τη θηλιά της αγχόνης, έως μια φυλακή περιβαλλόμενη από αρπακτικούς κροκόδειλους. Δεν του αρκεί πλέον το επίπεδο αγριότητας και εγκληματικότητας που ασκείται πάνω στις ψυχές και τα σώματα των κρατουμένων· το αιμοβόρο του ένστικτο φαίνεται να χρειάζεται πιο «θεαματικές» εικόνες για να χορτάσει τις ρατσιστικές του ορέξεις και εφιάλτες.
ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: Η ιμπεριαλιστική επιδρομή και ο εκτροχιασμός της ελληνικής κυβέρνησης σε φασιστικά μονοπάτια
του Σωτήρη Βλάχου
Σε ένα παραλήρημα αμετροέπειας και φασιστικών διαθέσεων μέσα στο αεροπλάνο του μετά την αμερικάνικη γκανγκστερική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο Τράμπ έβαλε ανοιχτά στο στόχαστρό του την Κολομβία, την Κούβα, το Μεξικό, τη Γροιλανδία αλλά και το Ιράν.
Ακόμα και μέσα στο πολιτικό κατεστημένο των ΗΠΑ έχουν προκληθεί αντιδράσεις. Στελέχη του Δημοκρατικού κόμματος ζήτησαν την απομάκρυνση του Ντόναλντ Τράμπ από την προεδρία.
«Ο πρόεδρος έχει χάσει τα λογικά του», δήλωσε ο βουλευτής Γκιλ Σισνέρος.
«Γνωρίζουμε ότι η πολεμοχαρής πολιτική του κ. Τραμπ είναι παράνομη», δήλωσαν από την αρχή οι New York Times.
Ο πρόεδρος «δεν έχει ακόμη προσφέρει μια συνεκτική εξήγηση για τις ενέργειές του στη Βενεζουέλα. Το Σύνταγμα του υποδεικνύει ξεκάθαρα τη διαδικασία: οφείλει να συμβουλευτεί το Κογκρέσο. Χωρίς την έγκρισή του, οι ενέργειές του παραβιάζουν το αμερικανικό δίκαιο».
Το περιορισμένο δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Ε/Κ και Τ/Κ στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου
Τόσο οι Ε/Κ όσο και οι Τ/Κ έχουν περιορισμένο δικαίωμα αυτοδιάθεσης. Ούτε οι Ε/Κ ούτε οι Τ/Κ έχουν απόλυτο δικαίωμα εξωτερικής αυτοδιάθεσης, το οποίο δικαίωμα περιορίζεται για διάφορους νομικούς και πραγματικούς λόγους.
Η πρώτη χώρα που άσκησε το δικαίωμά της σε αυτοδιάθεση ήταν οι ΗΠΑ, όταν οι κάτοικοι του εδάφους που σήμερα βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών εξεγέρθηκαν κατά της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1775, μια εξέγερση που στέφθηκε με επιτυχία και οδήγησε στην ίδρυση των ΗΠΑ, οι οποίες αποτελούν σήμερα τη μεγαλύτερη δύναμη στον πλανήτη. Ακολούθησε μια σειρά από άλλες εξεγέρσεις, που στην περίπτωση των αποικιών από Ευρωπαίους εποίκους υλοποιήθηκαν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Τέτοια παραδείγματα είναι ο Καναδάς, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, η Αυστραλία αλλά και η Νέα Ζηλανδία. Στις αποικίες όμως στις οποίες κατοικούσε γηγενής πληθυσμός, όπως για παράδειγμα η Ινδία αλλά και ιδιαίτερα οι χώρες που συναποτελούσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η άσκηση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης δημιούργησε μια σειρά από ακανθώδη και δυσεπίλυτα πραγματικά και ιστορικά ζητήματα. Για παράδειγμα στην Ινδία, ενώ αρχικά στο Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο αντιπροσωπεύονταν οι κάτοικοι του Πακιστάν, του Μπαγκλαντές και του Κασμίρ και θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα κράτος, τελικά δημιουργήθηκαν τέσσερα κράτη.
Όταν νομίζουν πως η μνήμη μας είναι κοντή
Το serial για τη Φανερωμένη συνεχίζεται
της Μερόπης Τσιμίλλη
Μελετώντας τις πρόσφατες «εξελίξεις» σε σχέση με το κτήριο των Σχολείων Φανερωμένης, έμεινα έκθαμβη από τα όσα λέχθηκαν από επίσημα στόματα, από το πόσο κοντή είναι η μνήμη τους και από το πόσο κοντή νομίζουν πως είναι η δική μας μνήμη!. Και εξηγούμαι:
Ο Δήμαρχος Λευκωσίας ζητά «να εφαρμοστούν τα συμφωνηθέντα για την ανάπλαση της περιοχής»
Όπως πληροφορούμαστε(1), στις 5 Δεκεμβρίου, σε έκτακτη δημοσιογραφική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε έξω από το ιστορικό κτήριο της Φανερωμένης, ο Δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος,
«επανέλαβε την αταλάντευτη δέσμευση του Δήμου στην υλοποίηση του Μνημονίου Συναντίληψης του 2021 και κάλεσε την Κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στην επιχορήγηση της πλήρως αδειοδοτημένης ανακαίνισης και επέκτασης της Φανερωμένης για τη λειτουργία της Σχολής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου» (Σημ. οι υπογραμμίσεις σε όλο το άρθρο δικές μου)
Κύριε Δήμαρχε και αγαπητοί αναγνώστες, το Μνημόνιο Συναντίληψης αναφέρεται ΜΟΝΟ σε ανακαίνιση, ΟΧΙ σε επέκταση. Έχω μπροστά μου το Σχέδιο "Αναζωογόνησης της εντός των τειχών Λευκωσίας(2)" που εκδόθηκε από τα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών τον Απρίλιο του 2022 και αντιγράφω δύο σχετικές διαφάνειες:
Το διεφθαρμένο κυπριακό κράτος και το «βαθύ σύστημα» εξουσίας
του Τόνι Αγκαστινιώτη
Το κυπριακό κράτος παρουσιάζεται τυπικά ως μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Πίσω όμως από τους θεσμούς, τις εκλογές και τη ρητορική περί κράτους δικαίου, λειτουργεί ένα βαθύ σύστημα εξουσίας που μπορεί να τεκμηριωθεί όχι με συνθήματα, αλλά με συγκεκριμένα γεγονότα, υποθέσεις, εκθέσεις και θεσμικές πρακτικές.
Πίσω όμως από τους θεσμούς, τις εκλογές και τη ρητορική περί κράτους δικαίου, λειτουργεί ένα βαθύ σύστημα εξουσίας που δεν φορά στρατιωτική στολή·φορά κοστούμι, ράσο και γραβάτα. Είναι ένα πλέγμα πολιτικών, οικονομικών, εκκλησιαστικών και εξωτερικών συμφερόντων που απομυζούν τον δημόσιο πλούτο και υπονομεύουν τη λαϊκή κυριαρχία. Κοράκια που κάθονται στα έδρανα, πάνω στους θεσμούς, πάνω στο ίδιο το κράτος, λειτουργούν μέσα από θεσμικές στρεβλώσεις που έχουν καταγραφεί επανειλημμένα. Σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ πολιτικής και επαγγελματικής ιδιότητας, καθυστερήσεις ή παύσεις ποινικών διώξεων σε υποθέσεις υψηλού επιπέδου, επαναλαμβανόμενες εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και έρευνες επιτροπών που αγνοούνται.
Καμμιά Συνεργασία με το Κράτος-Γενοκτόνο
της Μερόπης Τσιμίλλη
Για πολύ κουτούς μας παίρνει η «Εβραϊκή Κοινότητα Κύπρου», ή πολύ ξεπουλημένους:
(1) Ζήτησε άδεια από τον Δήμαρχο και Δημοτικό Συμβούλιο Λάρνακας για «φύτευση 50 δέντρων στο πλαίσιο της κοινωνικής και περιβαλλοντικής της προσφοράς» και, αφού την πήρε, εξέδωσε πρόσκληση στην οποία αποκαλύπτεται ότι θα κάνει εκδήλωση με φύτευση 48 δέντρων που περιγράφονται ως «σύμβολα ζωής και ελπίδας» προς τιμήν του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ ο οποίος βοήθησε στην απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων και στην υπογραφή της συμφωνίας εκεχειρίας.
(2) Ενώ ουδεμία σχέση δεν έχει το Λύκειο Βεργίνας με αυτή την εκδήλωση, στην πρόσκληση αναγράφεται το σχολείο! Η πονηριά, ή ορθότερα η κουτοπονηριά, είναι ότι είναι γραμμένο κάτω από το όνομα του δρόμου – ως τοποθεσία δηλαδή, πράγμα μεν πρακτικά αχρείαστο αλλά με έκδηλη την πρόθεση να παραπλανήσει για συμμετοχή του.
Η Ευρώπη στην εποχή της παρακμής του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού
Ένα από τα ζητήματα που χαρακτηρίζουν τη σημερινή λειτουργία της καπιταλιστικής κοινωνίας είναι η εξελισσόμενη συμπεριφορά των διάφορων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και δη του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Η κατανόηση αυτού του κυρίαρχου ζητήματος παρέχει σε μας τη δυνατότητα να καταλάβουμε βαθύτερα τον κόσμο και να διαβλέψουμε προς τα πού αυτός πηγαίνει. Μια τέτοια κατανόηση είναι απαραίτητη για τον καθορισμό της πολιτικής ενός εργατικού κόμματος, κάθε πολιτικής οργάνωσης στον χώρο της αριστεράς, μα πάνω απ’ όλα μιας μαρξιστικής οργάνωσης. Πριν όμως υπεισέλθουμε σε αυτά τα ζητήματα, ας αναφερθούμε σε μερικές βασικές παραδοχές:
Πρώτο: η οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί στη βάση των σχέσεων παραγωγής, οι οποίες καθορίζονται από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής. Αυτή η σχέση παραμένει αναλλοίωτη, παρόλες τις τεράστιες προόδους που έχουν επιτευχθεί από τότε που επικράτησε ο καπιταλισμός.
Δεύτερο: ο καπιταλισμός των πιο προηγμένων χωρών, που είχε αρχίσει να αποκτά ιμπεριαλιστική μορφή και να επεκτείνεται σε όλο και περισσότερες περιοχές του πλανήτη, οδηγούσε βίαια στην εξάπλωση του καπιταλιστικού τρόπου οργάνωσης της παραγωγής και συνεπώς της κοινωνίας.